محافظت از اتصال معکوس تغذیه
آخرین بار که به خاطر جابجایی مثبت و منفی آداپتور تغذیه، دستگاهی را سوزاندید کی بود؟
آیا نمیتوان جلوی خسارت را گرفت؟
چرا یک دستگاه گران قیمت مثل دوربین عکاسی یا یک پخش کننده موزیک یا یک چراغ قوه و… محافظتی در این زمینه ندارد؟!
البته این موضوع برای همه برندها و دستگاههای الکترونیکی نیست اما متاسفانه دستگاههای زیادی از این موضوع غافل شده اند!!! در این مقاله میخواهیم با روشهای ساده و ارزان، طراحی خود را بهتر کنیم و اجازه ندهیم با یک خطا، دچار خسارت شویم!
واقعیت این است که حتی اگر همراه دستگاه، آداپتور یا شارژری ارائه میشود، بهتر است این موضوع لحاظ شود و برای یک دستگاه یا وسیله ای که بدون آداپتور یا شارژر عرضه میشود، رعایت این نکات ضروری است. واقعاً چقدر هزینه بر است که همچین موضوع مهمی نادیده گرفته میشود و یک عمر زحمت بابت اعتبار یا برندسازی یا تبلیغات و سرمایه گذاری ها بخاطر موضوعات بدیهی اینچنین زیر سوال برود؟
بپردازیم به ارائه راحل ها:
- ارزانترین و ساده ترین گزینه: استفاده از یک دیود معمولی شاتکی! جالب است! چطور؟
با یک دیود در بایاس مستقیم در ورودی میتوان مانع از ایجاد جریان در صورت اتصال معکوس پلاریته تغذیه شد.
در خیلی از موارد این کار میتواند راهگشا باشد اگر جریان مصرفی مدار کم باشد و افت ولتاژ دیود ایجاد اشکال نکند!

طبق دیتاشیت دیودهای 1N4001 تا 1N4007 اگر مصرف مدار در حد چنصد میلی آمپر باشد، افت ولتاژ (Forward Voltage) بین 0.7 تا حدود یک ولت برای یک آمپر خواهد بود و برای 1N5408 در سه آمپر حدود 1.2 ولت خواهد بود.


برای دیودهای شاتکی مانند 1N5822 افت ولتاژ 0.2 تا 0.4 در زیر یک آمپر خواهد بود. جریانهای زیاد باعث اتلاف حرارتی و افت ولتاژ بیشتر میشود بنابراین این گزینه برای جریانهای مداوم زیر یک آمپر پیشنهاد میشود.

اگر افت ولتاژ برای مدار مشکل ساز است یا مدار جریان بالایی دارد میتوان از دیود در بایاس معکوس همراه با فیوز استفاده کنید. مطابق شکل زیر درصورت اتصال اشتباه پلاریته، این فیوز است که فدا میشود! البته ایراد این روش این است که فیوز باید تندسوز و مقدار آن دقیق محاسبه شود تا به مدار آسیبی وارد نشود اما بازهم از هیچی بهتر است و اشکال آن این است که برای مدارات حساس شاید گزینه عالی نباشد!

گزینه سوم استفاده است رله است. تصویر زیر کاملاً گویاست. دیودی که با رله سری شده فقط در بایاس مستقیم جریان رله را برقرار میکند و تا وقتی پلاریته درست باشد، مدار بسته نخواهد شد.

- استفاده از ماسفت! با گسترش انواع ماسفت ها و با قیمتهای مناسب چرا از ماسفت استفاده نکنیم؟
مقاومت درین سورس بعضی از ماسفت ها در حد چند میلی اهم است! و این یعنی کمترین افت ولتاژ و کمترین تلفات! فقط یک مقاومت و یک ماسفت مناسب.

ولتاژ شکست درین سورس باید از ولتاژ تغذیه بیشتر باشد. به دلیل بهره بیشتر، ماسفت منفی پیشنهاد میشود اما اگر میخواهید در سمت مثبت تغذیه استفاده کنید، از مدار زیر استفاده کنید.
